93 godine od oslobođenja

Srpska vojska je 13. novembra 1918. godine ušla u Suboticu i tim joj donela oslobođenje, a za slovenski živalj je to značilo korak bliže ka ostvarivanju vekovne želje, prisajedinjenje Kraljevini. Kako su Bunjevci i Srbi odigrali značajnu ulogu u ovom događaju, te doprineli da oslobođenje prođe bez ijednog pucnja, svake godine obeležava se ovaj dan.

 

Sinoć u pozorišnoj sali „Jadran“ održan je svečani program pod nazivom „Braća uvek–uvik zajedno“. Nastupio je  Mešoviti hor Srpskog kulturnog centra „ Sveti Sava“, Bunjevački kulturni centar, Kulturno umetničko društvo „ Mladost “ i dramski umetnik Miloš Stanković, prvak subotičkog Narodnog Pozorišta. Danas su položeni venci a spomen obeležja na željezničkoj stanici u 10:15 u vreme kada je stigla srpska vojska na stanicu, a na  Puškinovom trgu u 10:30 časova.

Organizator je Srpski kulturni centar „Sveti Sava“, Svetosavska omladina, Bunjevački kulturni centar, Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912.-1918. godine i Grad Subotica.

 

Prošlo je 93 godine od kada je  srpska vojska oslobodila Suboticu. Tad je na stanici vojsku dočekalo nekoliko hiljada Srba i Bunjevaca.

 

Krajem Prvog svetskog rata srpske i francuske jedinice ušle su u  Suboticu na današnji dan. Na velikoj Narodnoj skupštini u Novom Sadu  25. novembra 1918. godine proglašeno je ujedinjenje Banata, Bačke i Baranje sa Kraljevinom Srbijom, dok su konačne granice utvrđene u Trijanonu 4. juna 1920. godine. Jedna od centralnih ličnosti ovog značajnog događaja bio je Blaško Rajić, župnik iz Subotice.



KOMENTARI

  1. pop kaže:

    Nije proglašeno ujedinjenje s Kraljevinom Srbijom nego s Kraljevinom Srba,Hrvata i Slovenaca.

  2. i kaže:

    Ako je ovo sloboda slobodno me vratite u kazamat!

  3. cukika kaže:

    Pope, istina je ipak da je 25. novembra 1918. na Velikoj narodnoj skupštini Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Banatu, Baranji i Bačkoj doneta odluka da se prisajedine Kraljevini Srbiji (od tada je i Baranja srpska teritorija) a 1. decembra 1918. se osniva novi savez tj država Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca.
    (wikipedia na srpskom)

  4. dasHHa kaže:

    Vojvodina kao direktna teritorija odcepljena od Madjarske Kraljevine je trianonskim ugovorom dodeljena Kraljevini SHS.

    „Na zahtev Austro-ugarskog carstva,dana 3.XI 1918. proglaseno je primirje a dana 13.XI 1918 i zvanicno,vojnom konvencijom dogovorenom izmedju bivseg austor-ugarskog carstva i clanica saveznickih snaga okoncan rat.

    Izvod iz Trijanonskog ugovora:

    THE UNITED STATES OF AMERICA, THE BRITISH EMPIRE, FRANCE, ITALY and JAPAN,
    These Powers being described in the present Treaty as the Principal Allied and Associated Powers,
    BELGIUM, CHINA, CUBA, GREECE, NICARAGUA, PANAMA, POLAND, PORTUGAL, ROUMANIA, THE SERB-CROAT-SLOVENE STATE, SIAM, and CZECHO-SLOVAKIA,

    …delegacija Kraljevine SHS:

    HIS MAJESTY THE KING OF THE SERBS, THE CROATS AND THE SLOVENES:
    Mr. Nicolas P. PACHITCH, formerly President of the Council of Ministers;
    Mr. Ante TRUMBIC, Minister for Foreigri Affairs;
    Mr. Ivan ZOLGER, Doctor of Law

    SECTION II .
    SERB-CROAT-SLOVENE STATE.

    ARTICLE 41.
    Hungary, in conformity with the action already taken by the Allied and Associated Powers, recognises the complete independence of the Serb-Croat-Slovene State.

    ARTICLE 42.
    Hungary renounces so far as she is concerned in favour of the Serb-Croat-Slovene State all rights and title over the territories of the former Austro-Hungarian Monarchy situated outside the frontiers of Hungary as laid down in Article 27, Part II (Frontiers of Hungary) and recognised by the present Treaty, or by any Treaties concluded for the purpose of completing the present settlement, as forming part of the Serb-Croat-Slovene State.

    ARTICLE 43.
    A Commission consisting of seven members, five nominated by the Principal Allied and Associated Powers, one by the Serb-Croat-Slovene State, and one by Hungary, shall be constituted within fifteen days from the coming into force of the present Treaty to trace on the spot the frontier line described in Article 27 (2), Part II (Frontiers of Hungary).

    ARTICLE 44
    The Serb-Croat Slovene State recognises and confirms in relation to Hungary its obligation to accept the embodiment in a Treaty with the Principal Allied and Associated Powers such provisions as may be deemed necessary by these Powers to protect the interests of inhabitants of that State who differ from the majority of the population in race, language or religion, as well as to protect freedorn of transit and equitable treatment of the commerce of other nations.

    The proportion and nature of the financial obligations of Hungary which the Serb-Croat-Slovene State will have to assume on account of the territory placed under its sovereignty will be determined in accordance with Artide 186, Part IX (Financial Clauses) of the present Treaty.

    Subsequent agreements will decide all questions which are not decided by the present Treaty and which may arise in consequence of the cession of the said territory.

    ARTICLE 76.
    No inhabitant of the territories of the former Austro-Hungarian Monarchy shall be disturbed or molested on account either of his political attitude between July 28, 1914, and the definitive settlement of the sovereignty over these territories, or of the determination of his nationality effected by the present Treaty.

    http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_of_Trianon

  5. Iznenadjen i uvredjen kaže:

    dasHHa, dasHHa, ala ti mrzis…
    Majko moja koliko ste samo zadojeni mrznjom. Mora da su Vam to Vase porodice usadile od malih nogu. Rovarite i kopate gde god stignete (i u Rumuniji i Slovackoj takodje)… Koji su to kompleksi… Nevidjeni… A taj i takav PROSPERITET koji pominjes ste prezentovali u Vojvodini (Srpskoj) tokom drugog svetskog rata cim ste se malo dokopali vlasti (znas ono – Dunav, led, setaliste…). Slomili su/smo Vam zube dva puta i Vama jos nije dosta… Ccccccc…

  6. BBB kaže:

    Vojska vozom „oslobodila“ Suboticu!? Ta,mante se komendije…

  7. Bunjevac kaže:

    Imate na You Tube-u zanimljiv dokumentarac:“Kako je Vojvodina postala Srbija“

  8. gost kaže:

    Iznenadjen i uvredjen:

    dasHHa, dasHHa, ala ti mrzis…

    Majko moja koliko ste samo zadojeni mrznjom. Mora da su Vam to Vase porodice usadile od malih nogu. Rovarite i kopate gde god stignete (i u Rumuniji i Slovackoj takodje)… Koji su to kompleksi… Nevidjeni… A taj i takav PROSPERITET koji pominjes ste prezentovali u Vojvodini (Srpskoj) tokom drugog svetskog rata cim ste se malo dokopali vlasti (znas ono – Dunav, led, setaliste…). Slomili su/smo Vam zube dva puta i Vama jos nije dosta… Ccccccc…

     

    Ne lupaj! Postoje cinjenice! A cinjenice su da je subotica bila madjarska do 1918 godine… Pogledaj malo grad, pa se zapitak kad je sta izgradjeno… kao sto je i cinjenica da je madjarska vojska cinila zlocine za vreme drugog svetskog rata… ali ja nesto nisam primetio da dasHHa to negira…
    Cini mi se da mrznja ide od tebe… Nesto mi se cini da se trudis da izbrises istoriju pre 1918te…

  9. cukika kaže:

    dasHHa, u pravu si kada kažeš da je Trijanonskim ugovorom dodeljen Kraljevini SHS Banat, Baranja i Bačka ali prenebregavaš namerno ili slučajno istorijsku činjenicu da su se narodi Banata, Baranje i Bačke na univerzalnom principu prava na samoopredeljenje, opredelili 25. niovembra 1918. na Velikoj narodnoj Skupštini da uđu u Kraljevinu Srbiju.
    Da te podsetim da je Trijanonski ugovor zaključen 4. juna 1920. u Versaju, dakle nepune dve godine posle prisajedinjenja Banata, Baranje i bačke Kraljevini Srbiji i posle ulaska takve Kraljevine Srbije u novu državu Kraljevinu SHS.
    Zaključak; Prvo je Kraljevina Srbija proširena sa pomenutim teritorijama pa je posle toga kao takva tvorila Kraljevinu SHS. Trijanonskim ugovorom je potvrđeno jedino što je moglo i biti potvrđeno: Da su te teritorije u sastavu Kraljevine SHS pošto Kraljevine Srbije kao takve više nije bilo

  10. Tibika kaže:

    Odluke „Velike narodne skupštine“ u Novom Sadu nisu legitimne jer struktura delegata na toj skupštini nije odražavala etničku strukturu tadašnje Vojvodine nego je isforsirana srpska većina, da bi se na brzinu, na mig Francuske postigli politički ciljevi, a to su pripojenje Vojvodine Srbiji. Dakle, izbegnut je demokratski princip jer je većina tadašnjeg stanovništva na prevaru i na brzinu ućutkana.

  11. dasHHa kaže:

    Za pocetak svi koji se ne slazu sa trianonskim sporazumom neka skupljaju potpise za peticiju za reviziju istog.Kao drugo,u X pogljavlja iz sporazuma jasno i ne dvosmisleno su date obaveze i prava Republike Madjarske kao naslednice Kraljevine Madjarske kao i svih zemalja nastalih na teritorijama bivse madjarske kraljevine ili zemlje koje su dobile delove teritorije bivse kraljevine.

    Tzv velika“narodna skupstina(sabor)“ nije ukljucivala nacionalne manjine osim Bunjevaca a cime je DIREKTNO bila obavezana trianonskim sporazumom.Sve odluke nisu bile legitimne!

  12. dasHHa kaže:

    cukika:

    dasHHa, u pravu si kada kažeš da je Trijanonskim ugovorom dodeljen Kraljevini SHS Banat, Baranja i Bačka ali prenebregavaš namerno ili slučajno istorijsku činjenicu da su se narodi Banata, Baranje i Bačke na univerzalnom principu prava na samoopredeljenje, opredelili 25. niovembra 1918. na Velikoj narodnoj Skupštini da uđu u Kraljevinu Srbiju.

    Da te podsetim da je Trijanonski ugovor zaključen 4. juna 1920. u Versaju, dakle nepune dve godine posle prisajedinjenja Banata, Baranje i bačke Kraljevini Srbiji i posle ulaska takve Kraljevine Srbije u novu državu Kraljevinu SHS.

    Zaključak; Prvo je Kraljevina Srbija proširena sa pomenutim teritorijama pa je posle toga kao takva tvorila Kraljevinu SHS. Trijanonskim ugovorom je potvrđeno jedino što je moglo i biti potvrđeno: Da su te teritorije u sastavu Kraljevine SHS pošto Kraljevine Srbije kao takve više nije bilo

    Trianonski sporazum kao dan primene je odredio 3. Novembar 1918.g kada je Austrougraska zatrazila i dobila primirje. To sto je formalno potpisan 4.jun 1920. je potpuno ne bitno. Takodje aneksi iz ugovora dodatno definisu sva prava i obaveze koja nisu samo teritorijalnog karaktera nego i pitanja trgovine, dugovanja, infrastrukture, transporta, nekretnina, ratnih zlocina, obrazovanja, politickog rada i zastite naroda i nacionalnih zajednica.

  13. Anonimni kaže:

     

    vec sam ovde jednom napisao, Vojvodina (sa njom i Subotica) nikada nije bila deo Madjarske, vec Austro – Ugarske monarhije. Kraljevina Madjarska je samo naziv koji ovde neki koriste za tu drzavu. Prava Kraljevina Madjarska je postojala u periodu od 1920. do 1946., ali, opet, za tu drzavu je ovde uobicajen naziv Madjarska. 
    Nezahvalno je raspravljati o ovakvim pitanjima, jer nas je tu mnogo i svako se nadje uvredjen kada cuje nesto lose o svom narodu. Medjutim, ono sto me tera da se oglasim je pisanje korisnika dasHHa, koji u vise navrata sa (ne)prikrivenom mrznjom pise protiv Srba i Srbije, kao drzave. Ono sto me najvise cudi je to da se njegovi komentari mogu naci ispod najrazlicitijih tekstova kao i cinjenica da i sam postavlja neke vesti. Pitam se da li je on zaista specijalista za sve te stvari o kojima pise? Da li je istoricar, posto se ovde i u jednom slicnom clanku upinje da dokaze svoje stavove? Ili je mozda gradjevinski inzenjer, jer izgleda i o tome mnogo zna? Ili ekonomista…? Ako jeste, skidam kapu, a ako nije, mozda ima o nekim stvarima pogresnu predstavu… 
    Odgovorio bih, jos, na jedan njegov komentar gde u kom tvrdi da je Subotica, u stvari, 1918. oslobodjena ekonomskog i kulturnog napretka, te da je zapala u stogodisnju stagnaciju. Pre svega, oslobodjena je jednog rezima koji je pravio velike razlike medju gradjanima Subotice, a na osnovu njihove nacionalnosti (neki nisu imali privilegiju da budu slobodni gradjani). Druga stvar je to da je Subotica ostvarila znacajan ekonomski napredak u periodu izmedju sva rata, ali i posle Drugog svetskog rata (mnogobrojne fabrike gde su svi imali priliku da rade). Pre toga Subotica je bilo jedno veliko selo sa malim kucama i blatnjavim sokacima.Period stagnacije jeste postojao, ali tek u poslednjih 20 – ak godina, sto ipak nije isto sto i 100 godina. 
    Ako bismo prestali da trosimo energiju na ovakva i slicna prepucavanja, te se prihvatio svako svog posla, mozda bi nam svima bilo bolje.

     

  14. Iby P. kaže:

    Jedna obicna vest o proslavi pokrene nacionalisticke „strasti“ i diskusiju o tome sta je cije bilo , i da le je tako, nije tako, zasto je tako. Zasto se ne vratimo onda negde na sam pocetak recimo 3000 godina unazad (navodno je utvrdjeno da su ljudi ziveli na ovom prostoru u to doba) i pokusamo utvrditi zapravo kome je tada ovo podrucje pripadalo. Grad je imao oko ili preko 200 imena. Umesto da se neko tu prepucava sa Trianonom, nega se vrati unazad u ta pradavna vremena i pokusa utvrditi od korena kome pripada Subotica.

    Interesovalo bi me kako bi neki reagovali ako bi se utvrdilo da kojim slucajem to je pripadalo Turskoj npr.?!:) Da li bi se i onda neko oberucke grabio i hvatao za svaku rec u zapisima?  Zasto nikom nije bio interes pre 40 godina da se Vojvodina vrati i pripoji Madjarskoj? (Na ovo ce odgovor biti da je bilo, ali tada nije bilo pravnih mogudnosti blablabla. Od toga ali mi se sa oprostenjem gadi)   

    Mrzim nacionalizam u svakom pogledu. Nisam nacinalista, nikada nisam ni bila.Imam cetvoro dece koja nasuport toga da nisu odrasla u zemlji govore srpski (pisu i citaju i latinicu i cirilicu) madjarski, kao i druga 3 jezika na nivou maternjeg jezika.   Ako neko zivi u jednoj zemlji, on je OBAVEZAN da govori drzavni jezik zemlje u kojoj zivi, bez obzira koji je to jezik bio. Pored drzavnog jezika zemlje, naravno svako moze da govori i uci jezik koji je deo njegove kutlure i nacionalne pripadnosti. Mislim da je sramota roditelja ako mu dete ne govori pefektno  jezik zemlje u kojoj zivi! To je drska ignorancija i nacionalizam – bez obzira gde u svetu ziveli.

    Bez obzira koliko madjara, hrvata, srba, rusina, rusa, grka itd.  ziveli u jednoj stranoj zemlji, oni nemajuprava na  drzavne skole na jeziku svoje nacionalnosti – ako ih zele imati – finansirace ih, i ako ih zele pohadjati, pohadjace ih u svoje slobodno vreme. Niko u nemackoj, francuskoj, italiji, americi, kanadi, australiji nema pravo da trazi skolu na jeziku svoje nacionalnosti, bez obzira koliko pripadnika te nacionalne grupe zivi u jednom gradu ili u jednoj zemlji.

    Manite se prepirke oko „teritorijalnih pripadnosti“ sta je cije bilo i cije je sada, i pokusajte se osloboditi nacionalizma – politika je prljava stvar (u svakoj zemlji, i gleda iskljucivo  svoje a ne Vase interese).

  15. dasHHa kaže:

    Ja sam bio i ostao pacifista,metropolista i agnostik da to jasno iskazem kako me nebi vise niko prozivao.Tezim jednom iskrenom politickom modelu koji ce konacno jasno pokazati ovom drustvu da se sve greske iz istorije obijaju nama samima o glavu.Da konacno stanemo ispred ogledala i budemo iskreni prema sebi samima.Priznati javno sve greske ove drzave u svojoj istoriji i staviti tacku na ta pitanja.Okrenuti novi list koji ce,ne samo zbog ostatka sveta i susednih drzava,nego za nase opste dobro uroditi boljom drustvenom klimom,ekonomskim napretkom i sveobuhvatnom drustvenom i moralnom izlecenju.

    Konacno da politika bude principijalna i dosledna.Da se moze verovati ovom drustvu na rec i obecanja.Sve je ogledalo drustva pa tako i politicari koji nemaju kapaciteta da nas vode u pravom smeru.

    Doslo je vreme za preokrete(ne,nije iscedjena floskula),prave,istinske preokrete u svemu.

  16. highlander kaže:

    Velika Madjarska nije Austro-Ugarska i nije ono izmedju dva rata…da se napravi revizija Trianona zbog nepostovanja ugovora od strane zemalja kojima su prispoljeni delovi Velike Madjarske, nestala bi Slovenija (koju je u ovom obliku stvorio drug Tito) nestala bi Hrvatska, pola Rumunije, Slovacke, deo Ukrajne i Austrije i Severnog dela Srbije…to je i istina i cinjenica…na kraju krajeva i Nandorfehervar (Beograd) od turaka oslobodio Hunyadi Janos, a ne JAnko Sibinjanin…jos jedna sitnica…glavni grad Srbije preko 400 godina bio je Istambul…nije slucajno sadasnja gradska uprava pocela da rusi dokaze o madjarskom postojanju u ovom gradu…a sto se oslobadjanja Subotice tice…manimo se gluposti…doputovati iz Zednika na  mig, nije oslobodjenje vec exkurzija…

  17. bonnie kaže:

    Iby, posto te ne znam, ne znam ni da li si nacionalista ili nisi. To je nasa stvar, koji zivimo tu, da odlucimo sta zelimo ostvariti i sta ne. Nasa deca svakako su duzni da pohadjaju skole do odredjenog doba, pa to na kojem jeziku urade – to je stvar drzave i gradjanina, koji tu zivi i placa porez. Ako je drzava omogucila da manjine uce na svom jeziku, zasto bi isli korak nazad? Inace i u Skandinavskim zemljama isto postoji dvojezicnost, gde za to postoji potreba. Za pohvalu je, ako tvoja deca govore vise jezika, ali nemoj da krojis nasu sudbinu, narocito, ako ti deca nisu tu!

  18. DoDo kaže:

    Toliko mi dobro od ove slobode da sve cesce razmisljam o preseljenju u inostranstvo.A ove Iby P. … Boze me ti sacuvaj! Da ne duzim i ne trosim reci,shvatate me…!

  19. Mrvoksa kaže:

    Gospodo, kome se drzava Srbija ne svidja, u drzavi Srbiji (sa Suboticom kao njenim delom) ne moraju ziveti… Mislim da je vise nego posteno…

OSTAVITE KOMENTAR