Srbija, nažalost, nema more niti može da obavi spektakularnu potragu za Titanikom, pronađe piratska blaga ili španske galije, ali ima pravo bogatstvo reka. Dunav, Sava i Tisa kriju i te kako zanimljive tajne koje otkriva – podvodna arheologija.
Trajanov most na Dunavu. Podvodni lokaliteti kod Sremske Mitrovice. Prahovo, „nautičko groblje“ potonulih nemačkih brodova iz Drugog svetskog rata… Sve je to, prema rečima Raška Ramadanskog, arheologa-kustosa iz Gradskog muzeja u Bečeju, otkrilo tajne skrivane ispod talasa naših reka, a među njima i Tise.
Foto: Gradski muzej Subotica
„Pre 15 godina istraživan je lokalitet Senćanske bitke, jednog izuzetno važnog istorijskog događaja iz 1697. godine. Tom prilikom, sa roniocima, arheolozi su našli ostatke naoružanja, artiljerijske municije, konjske opreme… Dakle, razne stvari koje nam dopuštaju uvid u obim i značaj te bitke“, kaže Raško Ramadanski, arheolog-kustos Gradskog muzeja iz Bečeja.
Gradski muzej iz Bečeja je, u saradnji sa Spasilačkim timom „Tisa“ iz Sente, tokom istraživanja Bečejske tvrđave otkrio da su njeni bedemi fundirani na šipovima, što znači da je primenjena tehnika gradnje kao u Veneciji. A iz Tise su, u svojim mrežama, ribari slučajno izvukli fosilne ostatke mamuta, orijaških bizona i jelena-lopatara. Sve to svedoči da tek treba da budu otkriveni daleki tragovi prošlosti koje skrivaju rečne dubine.
Foto: Gradski muzej Subotica
„Ove godine ćemo biti fokusirani na pronalaženje i istraživanje brodoloma „Banat“, broda koji je 1939. godine u udesu s drugim brodom – „Pincezom Jelenom“, potonuo u bečejskim vodama, a voleli bismo deo tih istraživanja, ako ne ove godine, a onda u nekoj neposrednoj budućnosti, da prebacimo i na jedan ratni brod koji se nalazi nedaleko od Sente“, poručuje Raško Ramadanski.
Legenda kaže da je u večno počivalište vođe Huna, Atile „Biča Božjeg“, položeno i silno blago, kao i mač „Boga Marsa“, a na osnovu svedočenja Priska, istraživači još od 19. veka veruju da je tajna lokacija, za kojom se vekovima uzalud traga, na severu Bačke, u Potisju, odnosno ispod talasa Tise ili u blizini njenih obala.
Foto: Gradski muzej Subotica
„Nezavisno od toga koliko je to sad zasnovano na činjeničnom stanju, ili je samo legendarno, svakako smatram da je priča o Atilinom blagu jedan dobar podsticaj i zamajac interesovanju za podvodnu baštinu kod nas“, kaže Ramadanski.
Neki od zanimljivih lokaliteta, koji još nisu istraženi, a želja su podvodnih arheologa, jesu tvrđava Morović na ušću Studve u Bosut i podvodni lokalitet Batinske bitke nedaleko od Sombora, te se nadamo da će se njihovi planovi ostvariti i da će izneti na svetlost dana mnoge tajne iz prošlosti koje su skrivali talasi naših reka.
Izvor: RTV (Rada Stajić)
